Carcassonne spelregels

Doel van het spel

In Carcassonne probeer je de meeste punten te scoren door tijdens en aan het einde van het spel projecten succesvol af te ronden en weiden te claimen. Je legt beurtelings een landtegel aan het steeds groeiende speelveld. Op die zojuist geplaatste tegel mag je één van je horigen zetten als struikrover op een weg, ridder in een stad, monnik in een klooster of boer op een weide. Zodra een weg, stad of klooster voltooid is, worden direct de punten geteld en neem je je horige terug. Boeren blijven tot het einde van het spel liggen en leveren punten op voor voltooide steden in hun weidegebied.

Wat zit er in de doos

In het basisspel van Carcassonne vind je al het benodigde spelmateriaal om het middeleeuwse landschap te vormen en de scores nauwkeurig bij te houden. De tegels zijn gemaakt van stevig karton met verschillende landschapselementen en de houten speelfiguren staan wereldwijd bekend als de iconische meeples. Controleer voor het spelen of alle onderdelen compleet aanwezig zijn in de speldoos.

• 72 landtegels (1 starttegel met een donkere achterkant en 71 normale landtegels)
• 40 houten horigen (8 stuks in 5 verschillende spelerskleuren)
• 1 scorebord om de punten tijdens en na het spel bij te houden
• 1 spelregelboekje

Zo bereid je het spel voor

Leg de starttegel met de donkere achterzijde open in het midden van de speeltafel. Schud alle overige eenenzeventig landtegels grondig en leg ze in meerdere gedekte trekstapels binnen handbereik van alle spelers. Leg het scorebord aan de rand van de tafel. Iedere speler kiest een kleur en neemt de bijbehorende acht horigen. Eén van deze horigen zet je direct op het startveld met nummer nul van het scorebord; dit is je scorepion. De overige zeven horigen houd je voor je neer als je persoonlijke voorraad. Bepaal willekeurig wie de startspeler is en speel vanaf daar met de klok mee.

Wanneer eindigt het spel en wie wint

Het spel eindigt direct na de beurt waarin de allerlaatste landtegel is getrokken en aangelegd. Hierna volgt de grote eindtelling voor alle onvoltooide projecten en de boeren op de weiden. Onvoltooide wegen leveren één punt per tegel op. Onvoltooide steden leveren één punt per tegel en één punt per wapenschild op (in plaats van de twee punten tijdens het spel). Een onvoltooid klooster levert één punt op voor de kloostertegel zelf plus één punt voor elke aangrenzende tegel. Vervolgens worden de boeren gewaardeerd: elke boer levert drie punten op per voltooide stad die grenst aan zijn aaneengesloten weide. De speler met de meeste punten wint Carcassonne; bij een gelijke stand delen de spelers de overwinning.

Veelgemaakte fouten

Tijdens het spelen van Carcassonne worden regelmatig regels over het plaatsen en tellen van speelstukken verkeerd geïnterpreteerd, vooral door beginnende spelers. Let goed op de regels rondom het aansluiten van reeds bezette gebieden en de rol van boeren in het landschap. Hieronder staan de meest voorkomende misvattingen helder uitgelegd, zodat je speelsessies soepel en volgens de officiële regels verlopen.

• Een horige direct in een bezet gebied zetten: Je mag nooit direct een horige plaatsen op een weg, stad of weide waar al een horige van jezelf of een ander staat; dit kan alleen indirect gebeuren doordat twee afzonderlijke gebieden later aan elkaar worden gebouwd.
• Boeren tussentijds terugnemen: Boeren die plat op een weide liggen, blijven daar het hele spel liggen en komen nooit tussentijds terug naar je voorraad.
• Wapenschilden vergeten bij steden: Een wapenschild telt tijdens het spel voor twee punten (en bij de eindtelling voor één punt), net alsof het een extra tegel betreft.
• Kloosters foutief voltooien: Een klooster is pas voltooid als het volledig omringd is door acht aangrenzende tegels (inclusief hoeken), wat in totaal negen punten oplevert.

Varianten en tips

Een belangrijke tactische tip is om altijd minimaal één of twee horigen op voorraad te houden; raak je door je voorraad heen, dan kun je geen nieuwe projecten meer claimen tot je eerdere projecten afrondt. Probeer ook projecten van tegenstanders binnen te dringen door een tegel vlakbij te leggen met een horige erop en die later aan te sluiten; wie de meeste horigen in een voltooid gebied heeft, krijgt de volle punten. Als beginnersvariant kun je ervoor kiezen om zonder boeren te spelen tijdens de eerste potjes. Dit vereenvoudigt het spel aanzienlijk, omdat het bepalen van weidegrenzen met wegen en steden soms ingewikkeld kan zijn voor nieuwe spelers.

Varianten en huisregels

Carcassonne spelregels laat zich prima aanpassen aan je eigen groep. Speel met een kortere speeltijd door het aantal ronden te beperken, voeg een huisregel toe voor beginners zodat zij een kleine voorsprong krijgen of combineer de uitbreiding met de basisversie voor meer variatie. Spreek nieuwe huisregels altijd vooraf af, zodat iedereen met dezelfde spelregels speelt.

Opbergen na het spelen

Berg het spelmateriaal per soort op in de doos, bijvoorbeeld met insteekhoesjes voor kaarten en kleine zakjes voor pionnen en dobbelstenen. Zo lig je bij het volgende potje niet te zoeken en gaat er niets verloren. Bewaar de doos rechtop op een droge plek, uit de zon, zodat de doos niet vervormt.