Mikado spelregels

Doel van het spel

Het doel van Mikado is om zoveel mogelijk punten te verzamelen door houten stokjes uit een wirwar van stokjes op tafel te pakken. Elk stokje heeft een specifiek streeppatroon dat een bepaalde puntenwaarde vertegenwoordigt. Je mag per beurt stokjes blijven pakken zolang er geen enkel ander stokje in de stapel beweegt. Zodra een ander stokje wiebelt of verschuift, is je beurt direct voorbij. De speler die aan het einde van het spel, nadat alle stokjes zijn weggenomen, de hoogste totale score heeft, wint de partij.

Wat zit er in de doos

Een standaard Mikadospel bestaat uit een set van 41 houten stokjes van gelijke lengte, voorzien van verschillende kleurringen die de waarde aangeven. De stokjes worden bewaard in een houten schuifdoosje of een koker. De verdeling en namen van de stokjes zijn traditioneel als volgt:

• 1x Mikado (spiraalvormige streep of blauw-rood-geel-zwart gestreept), 20 punten
• 5x Mandarijn (blauw-rood-blauw), 10 punten per stuk
• 5x Bonzen (rood-blauw-rood-blauw-rood), 5 punten per stuk
• 15x Samoerai (blauw-geel-rood), 3 punten per stuk
• 15x Kuli (rood-blauw), 2 punten per stuk

Zo bereid je het spel voor

Kies een vlakke en stabiele ondergrond, zoals een gladde tafel of een harde vloer. Een van de spelers pakt alle 41 stokjes in één hand en zet deze verticaal op het tafeloppervlak, zodat alle punten op tafel rusten. Vervolgens opent de speler de hand en laat de stokjes los, waardoor ze in een willekeurige cirkel en bovenop elkaar op tafel vallen. Als de worp erg ongelukkig uitvalt (bijvoorbeeld als bijna alle stokjes los van elkaar liggen), mag er in overleg één keer opnieuw worden geworpen. Bepaal wie er mag beginnen, bijvoorbeeld de jongste speler of degene die de stokjes heeft laten vallen.

Wanneer eindigt het spel en wie wint

Het spel gaat door totdat het allerlaatste stokje succesvol van de tafel is gepakt. Hierna tellen alle spelers de punten van hun verzamelde stokjes bij elkaar op aan de hand van de kleurringen. De speler met het hoogste puntentotaal wint het spel. Bij een gelijke stand wint degene die het Mikado-stokje (de hoogste waarde van 20 punten) in bezit heeft. Als geen van de gelijk geëindigde spelers de Mikado heeft, wint degene met de meeste Mandarijn-stokjes.

Veelgemaakte fouten

Hoewel Mikado eenvoudige regels heeft, ontstaan er tijdens het spelen regelmatig discussies over de uitvoering. Let vooral op de volgende situaties:

• Vergeten dat de beurt direct stopt: Zelfs de kleinste trilling van een ander stokje betekent dat je beurt direct voorbij is, ook al had je het gewenste stokje bijna vast.
• Vroegtijdig hulpmiddelen gebruiken: Je mag pas een al gepakt stokje (zoals de Mikado of Mandarijn) gebruiken als hulpmiddel nadat je deze daadwerkelijk succesvol volgens de regels hebt bemachtigd.
• De tafel bewegen: Het per ongeluk stoten tegen de tafel geldt als een fout waardoor je beurt voorbij is.
• Meerdere stokjes tegelijk aanraken: Je mag alleen het stokje aanraken dat je van plan bent te pakken, niet eerst voelen welke het losst ligt.

Varianten en tips

Een bekende officiële regel is dat zodra je het Mikado-stokje (of in sommige varianten ook een Mandarijn) hebt bemachtigd, je dit stokje mag gebruiken als hulpmiddel om andere stokjes op te lichten of weg te wippen. Dit vergroot je kansen aanzienlijk bij lastige stapels. Voor jongere kinderen kun je afspreken dat niet de punten bepalend zijn, maar simpelweg het aantal verzamelde stokjes. Een goede tactiek is om altijd eerst de volledig losliggende stokjes aan de randen weg te pakken voordat je aan de centrale, risicovolle stapel begint.

Varianten en huisregels

Mikado spelregels laat zich prima aanpassen aan je eigen groep. Speel met een kortere speeltijd door het aantal ronden te beperken, voeg een huisregel toe voor beginners zodat zij een kleine voorsprong krijgen of combineer de uitbreiding met de basisversie voor meer variatie. Spreek nieuwe huisregels altijd vooraf af, zodat iedereen met dezelfde spelregels speelt.

Opbergen na het spelen

Berg het spelmateriaal per soort op in de doos, bijvoorbeeld met insteekhoesjes voor kaarten en kleine zakjes voor pionnen en dobbelstenen. Zo lig je bij het volgende potje niet te zoeken en gaat er niets verloren. Bewaar de doos rechtop op een droge plek, uit de zon, zodat de doos niet vervormt.