Tokken spelregels

Doel van het spel

Het doel van Tokken is om als eerste speler of als eerste team, alle pionnen veilig in de eigen thuisvakken te krijgen. Wanneer je in teams speelt (twee tegen twee), wint het team waarvan beide spelers alle vier de pionnen binnen hebben geloodst. Zodra een speler al zijn eigen pionnen binnen heeft, mag hij met zijn resterende kaarten de pionnen van zijn partner verplaatsen. Samenwerking en vooruitdenken zijn hierbij essentieel.

Wat zit er in de doos

Een standaard Tokkenset bevat houten speelelementen en speelkaarten die nodig zijn voor een compleet potje:

• 1 Tokken speelbord (vaak modulair of eenzijdig houten bord voor 4 spelers)
• 16 houten pionnen of knikkers in 4 verschillende kleuren (4 per speler)
• 1 of 2 standaard decks speelkaarten inclusief jokers
• De officiële spelhandleiding met kaartoverzicht

Zo bereid je het spel voor

Leg het speelbord in het midden van de tafel. Iedere speler kiest een kleur en plaatst zijn vier pionnen in het eigen startvak (het 'nest' of de startcirkel). Spelers die samen een team vormen, gaan recht tegenover elkaar zitten. Een startspeler wordt aangewezen en schudt de speelkaarten grondig. Vervolgens deelt deze speler in de eerste ronde aan iedereen vijf kaarten uit. In de twee daaropvolgende rondes krijgt iedereen vier kaarten, waarna de hele stapel opnieuw wordt geschud en de cyclus herhaalt.

Wanneer eindigt het spel en wie wint

Het spel eindigt zodra een team (of een individuele speler bij een individueel spel) alle pionnen veilig in het thuishonk heeft staan. In het honk moet je exact passend binnenkomen en je mag daar niet over je eigen pionnen heen springen. Als een speler al zijn vier pionnen binnen heeft, blijft deze speler gewoon kaarten ontvangen en spelen, maar beweegt daarmee uitsluitend de pionnen van zijn teamgenoot. Het team dat als eerste alle acht pionnen in het thuishonk heeft staan, wint het spel direct.

Veelgemaakte fouten

Bij Tokken ontstaan regelmatig misverstanden over specifieke kaartregels en blokkades:

• Verplicht spelen: Als je een geldige zet kán doen, móét je die doen, zelfs als dit nadelig is voor jezelf of je partner.
• Achteruit lopen met de Vier: Je mag met een Vier niet direct achteruit je thuishonk in lopen; je moet minimaal een heel rondje over het bord hebben afgelegd.
• Veilig op het startveld: Een pion die net met een Aas of Heer op het eigen startveld is geplaatst, is immuun voor de Boer-ruil en mag niet geslagen worden zolang hij daar staat.
• Splitsen van de Zeven: Je mag de Zeven alleen splitsen als je het totale aantal van precies zeven stappen volledig kunt opmaken met je pionnen.

Varianten en tips

Je kunt Tokken individueel spelen (iedereen voor zich met 2 tot 4 spelers), waarbij de kaartwissel aan het begin van de ronde vervalt. Een belangrijke tactische tip voor teamspel: gebruik de kaartwissel slim. Geef je partner een Aas of Heer als die nog vastzit in het nest of geef een Vier als je ziet dat de pion van je partner vlak voor het thuishonk staat. Door met een Vier vier stappen achteruit te lopen vanaf het startveld, sta je meteen vlak voor de ingang van je eigen thuishonk, wat een enorme tijdwinst oplevert.

Varianten en huisregels

Tokken spelregels laat zich prima aanpassen aan je eigen groep. Speel met een kortere speeltijd door het aantal ronden te beperken, voeg een huisregel toe voor beginners zodat zij een kleine voorsprong krijgen of combineer de uitbreiding met de basisversie voor meer variatie. Spreek nieuwe huisregels altijd vooraf af, zodat iedereen met dezelfde spelregels speelt.

Opbergen na het spelen

Berg het spelmateriaal per soort op in de doos, bijvoorbeeld met insteekhoesjes voor kaarten en kleine zakjes voor pionnen en dobbelstenen. Zo lig je bij het volgende potje niet te zoeken en gaat er niets verloren. Bewaar de doos rechtop op een droge plek, uit de zon, zodat de doos niet vervormt.