Escape from Colditz spelregels

Doel van het spel

Het doel van het spel hangt af van je rol. Als geallieerde ontsnappingsofficier probeer je als eerste het vooraf afgesproken aantal krijgsgevangenen (meestal twee) succesvol uit het kasteel te laten ontsnappen. Om te ontsnappen heb je de juiste uitrustingskaarten nodig, zoals touwen, valse papieren, vermommingen en kniptangen en moet je een van de veilige vluchtroutes buiten het bord bereiken. De Duitse speler probeert ontsnappingen koste wat het kost te verijdelen. De Duitse bewaker wint het spel als de vooraf ingestelde tijdlimiet of het aantal beurten verstrijkt voordat de geallieerde spelers hun ontsnappingsdoel hebben behaald.

Wat zit er in de doos

In de doos van Escape from Colditz vind je het volgende spelmateriaal:

• 1 groot spelbord met de plattegrond van Slot Colditz
• Geallieerde krijgsgevangenen (houten pionnen in verschillende landskleuren)
• Duitse bewakers (zwarte houten pionnen)
• 2 zeszijdige dobbelstenen
• Uitrustingskaarten (zoals touw, kompas, valse papieren, vermomming, sleutels en kniptang)
• Kanskaarten voor zowel de geallieerden als de bewakers
• Spelregels en een historisch overzichtsboekje

Zo bereid je het spel voor

Leg het grote speelbord midden op tafel. Eén speler kiest de rol van de Duitse bewakingsstaf en ontvangt alle zwarte bewakerspionnen en het Duitse kanskaartendeck. De overige spelers kiezen elk een geallieerde nationaliteit (zoals Brits, Amerikaans, Frans of Nederlands/Pools) en nemen hun eigen pionnen. De krijgsgevangenen beginnen op de binnenplaats van het kasteel. De Duitse speler plaatst een deel van zijn bewakers op de aangegeven wachttorens en patrouilleposities rondom het kasteel. Schud de uitrustingskaarten en geallieerde kanskaarten en leg deze als afzonderlijke trekstapels open of gedekt neer op de daarvoor bestemde vakken. Spreek vooraf een vaste tijdslimiet af (bijvoorbeeld 90 of 120 minuten) of kies een vast aantal spelrondes.

Wanneer eindigt het spel en wie wint

Het spel eindigt direct zodra een geallieerde speler het afgesproken aantal eigen pionnen succesvol van het bord heeft laten ontsnappen; deze speler wint het spel. Een ontsnapping is pas geldig als een pion een vluchtroute voltooit met de vereiste uitrustingskaarten zonder onderweg te worden gearresteerd of neergeschoten. Als de afgesproken speelduur (tijdslimiet of maximaal aantal rondes) verstrijkt zonder dat een geallieerde speler zijn doel heeft bereikt, eindigt het spel direct en wint de Duitse bewakingsspeler. In een teamvariant kunnen geallieerde spelers ook gezamenlijk winnen als een collectief aantal ontsnappingen wordt behaald.

Veelgemaakte fouten

Let tijdens het spelen goed op de volgende regels om veelvoorkomende fouten te voorkomen:

• Vergeten dat uitrusting niet compleet is: sommige ontsnappingspaden vereisen specifieke kaartcombinaties (zoals twee touwkaarten in plaats van één); controleer de route-eisen zorgvuldig.
• Onterechte arrestaties: een Duitse bewaker mag een krijgsgevangene alleen arresteren als de gevangene zich in een verboden zone bevindt of als er officieel appèl ('Roll Call') is uitgeroepen en de gevangene niet op tijd op de binnenplaats staat.
• Lopen door muren: beweging is strikt gebonden aan de getekende paden, deuren en vensters; je mag nooit zomaar over vaste muren stappen zonder speciale hulpmiddelen of geldige routes.

Varianten en tips

Werk als geallieerde spelers samen om de Duitse bewaker af te leiden. Laat één gevangene bewust een verdachte beweging maken aan de ene kant van het kasteel om bewakers weg te lokken van de werkelijke ontsnappingsroute. Voor kortere potjes kun je afspreken dat de eerste speler die één enkele ontsnapping voltooit al wint. Ook kun je spelen met een harde tijdklok per beurt om de spanning en het tempo van het spel flink te verhogen.

Varianten en huisregels

Escape from Colditz spelregels laat zich prima aanpassen aan je eigen groep. Speel met een kortere speeltijd door het aantal ronden te beperken, voeg een huisregel toe voor beginners zodat zij een kleine voorsprong krijgen of combineer de uitbreiding met de basisversie voor meer variatie. Spreek nieuwe huisregels altijd vooraf af, zodat iedereen met dezelfde spelregels speelt.

Opbergen na het spelen

Berg het spelmateriaal per soort op in de doos, bijvoorbeeld met insteekhoesjes voor kaarten en kleine zakjes voor pionnen en dobbelstenen. Zo lig je bij het volgende potje niet te zoeken en gaat er niets verloren. Bewaar de doos rechtop op een droge plek, uit de zon, zodat de doos niet vervormt.