Mahjong spelregels

Doel van het spel

Het doel van Mahjong is om als eerste speler een geldige hand van veertien stenen compleet te maken en 'Mahjong' te roepen. Een standaard winnende hand bestaat uit vier sets van drie stenen en één sluitend paar van twee identieke stenen (de 'ogen'). Een set van drie stenen kan een 'Chow' zijn (drie opeenvolgende stenen van dezelfde kleur), een 'Pung' (drie exact dezelfde stenen) of een 'Kong' (vier exact dezelfde stenen, die als een speciale set van drie telt). Door slim stenen van de muur te pakken of afgelegde stenen van tegenstanders te claimen, probeer je jouw hand zo snel en waardevol mogelijk te maken.

Wat zit er in de doos

Een standaard Mahjong-spel bevat 144 karakteristieke dikke speelstenen, verdeeld over verschillende categorieën, aangevuld met dobbelstenen en fiches:

• 108 Getallenstenen verdeeld over 3 families (Kringen/Stippen, Bamboes en Karakters), genummerd van 1 tot en met 9 (elke steen 4 keer)
• 16 Windstenen: 4x Oost, 4x Zuid, 4x West en 4x Noord
• 12 Drakenstenen: 4x Rode Draak, 4x Groene Draak en 4x Witte Draak
• 8 Bonusstenen: 4 Bloemen en 4 Seizoenen (optioneel in sommige toernooivarianten)
• 2 of 3 zeszijdige dobbelstenen om de startspeler en de muurbreuk te bepalen
• Windwijzer en scorefiches of telstokjes

Zo bereid je het spel voor

Schud alle 144 stenen met de beeldzijde naar beneden grondig op tafel. Elke speler bouwt voor zich een gesloten muur van 18 stenen lang en 2 stenen hoog (bij spel zonder bonusstenen 17 stenen lang). Schuif de vier muren naar elkaar toe zodat er een gesloten vierkant ontstaat. De startspeler (Oostenwind) gooit met de dobbelstenen om te bepalen waar de muur wordt geopend. Vanaf de breuklocatie pakt de Oostenwind eerst vier stenen, gevolgd door Zuid, West en Noord, totdat iedere speler 12 stenen heeft. Daarna pakt iedereen nog één steen (13 in totaal) en Oostenwind pakt direct een 14e startsteen. Eventuele getrokken bonusstenen (Bloemen/Seizoenen) worden direct opengelegd en vervangen door een reservesteen van het uiteinde van de muur.

Wanneer eindigt het spel en wie wint

Het spel eindigt zodra een speler 14 stenen combineert tot vier geldige sets en één paar en 'Mahjong' roept. Dit kan gebeuren door zelf de winnende steen van de muur te trekken ('Zimo') of door de winnende steen van een tegenspeler te claimen ('Hu'). Vervolgens toont de winnaar de hand en worden de punten berekend op basis van de gebruikte combinaties (zoals draken, winden of pure kleuren). Als de muur volledig leeggespeeld is en niemand Mahjong heeft behaald, eindigt het spel in een remise (onbeslist) en worden de stenen opnieuw geschud voor een nieuwe ronde.

Veelgemaakte fouten

Omdat Mahjong veel regels kent rondom het claimen van stenen, ontstaan hier vaak misverstanden over:

• Chow roepen van de verkeerde speler: Je mag een Chow (straat) uitsluitend claimen van de speler die direct links van je zit.
• Geen compensatiesteen pakken bij een Kong: Na het vormen van een Kong (vier gelijke stenen) moet je direct een reservesteen van het uiteinde van de muur pakken, anders kom je aan het einde een steen tekort voor Mahjong.
• Voorrangsregels negeren: Als speler B 'Chow' wil roepen en speler C tegelijkertijd 'Pung' roept voor dezelfde afgelegde steen, krijgt Pung altijd voorrang.
• Vergeten een paar te houden: Een winnende hand bestaat altijd uit 4 sets én 1 paar van 2 identieke stenen; alleen 4 sets is niet voldoende.

Varianten en tips

Er bestaan talloze regionale varianten van Mahjong, waarvan Chinees Klassiek, Mahjong Competition Rules (MCR) en Japans Riichi Mahjong de bekendste zijn. Riichi voegt complexe verdedigende mechanismen en verborgen handen toe, terwijl klassieke regels toegankelijker zijn voor beginners. Een belangrijke strategische tip: probeer je stenen zo lang mogelijk gesloten in je hand te houden. Zodra je een Chow of Pung open op tafel legt, geef je waardevolle informatie aan je tegenstanders over welke stenen je verzamelt en verklein je je flexibiliteit om je hand later nog om te gooien.

Varianten en huisregels

Mahjong spelregels laat zich prima aanpassen aan je eigen groep. Speel met een kortere speeltijd door het aantal ronden te beperken, voeg een huisregel toe voor beginners zodat zij een kleine voorsprong krijgen of combineer de uitbreiding met de basisversie voor meer variatie. Spreek nieuwe huisregels altijd vooraf af, zodat iedereen met dezelfde spelregels speelt.

Opbergen na het spelen

Berg het spelmateriaal per soort op in de doos, bijvoorbeeld met insteekhoesjes voor kaarten en kleine zakjes voor pionnen en dobbelstenen. Zo lig je bij het volgende potje niet te zoeken en gaat er niets verloren. Bewaar de doos rechtop op een droge plek, uit de zon, zodat de doos niet vervormt.