Small Foot - Houten Schaak en Damspel XL spelregels

Doel van het spel

Bij deze spellenset kies je vooraf of je gaat schaken of dammen. Kies je voor schaken, dan is je hoofddoel om de koning van de tegenstander schaakmat te zetten. Dit betekent dat de koning wordt aangevallen en geen enkele geldige zet meer heeft om aan de aanval te ontsnappen. Speel je dammen, dan is het doel om alle damstenen van je tegenspeler van het bord te slaan of de overgebleven stenen zo te blokkeren dat je tegenstander geen enkele legale zet meer kan uitvoeren.

Wat zit er in de doos

De set bevat alle traditionele onderdelen om beide klassieke denkspellen direct te kunnen spelen op een overzichtelijk, extra groot formaat:

• 1 houten XL speelbord (8x8 velden)
• 32 houten schaakstukken (16 wit/blank en 16 zwart/donker)
• 24 houten damschijven (12 wit/blank en 12 zwart/donker)
• Spelhandleiding

Zo bereid je het spel voor

Plaats het houten bord tussen beide spelers. Zorg ervoor dat er voor iedere speler een wit (licht) hoekveld aan de rechterkant ligt. Kies welk spel je speelt. Voor schaken zet elke speler 16 schaakstukken op de eerste twee rijen aan zijn zijde: de torens op de hoeken, daarnaast de paarden, dan de lopers en in het midden de dame op haar eigen kleur (witte dame op een wit veld, zwarte dame op een donker veld) met de koning ernaast. De acht pionnen staan op de rij daarvoor. Voor dammen krijgt elke speler 12 platte damschijven, die op de donkere velden van de eerste drie rijen aan eigen zijde worden geplaatst. Wit begint altijd.

Wanneer eindigt het spel en wie wint

Een potje schaken eindigt direct zodra een speler schaakmat staat; de aanvallende speler wint de partij. Schaken kan ook in remise (gelijkspel) eindigen, bijvoorbeeld bij pat (als een speler geen geldige zet kan doen maar niet schaak staat), bij driemaal dezelfde stelling of wanneer er onvoldoende materiaal over is om mat te zetten. Bij dammen eindigt het spel als een van de spelers al zijn stenen kwijt is of volledig vaststaat en niet meer kan bewegen; de andere speler wint. Als beide spelers alleen nog gelijkwaardige dammen overhouden en geen winst meer kunnen forceren, eindigt het damspel in een remise.

Veelgemaakte fouten

Tijdens het spelen van schaken en dammen op een 8x8 bord worden regelmatig dezelfde vergissingen gemaakt:

• Verkeerde bordoriëntatie: het bord ligt verkeerd als het rechterhoekveld van een speler donker is in plaats van licht.
• Dame op het verkeerde veld: onthoud altijd de regel 'dame op eigen kleur' bij de schaakopstelling.
• Slaan bij dammen vergeten: slaan is bij dammen altijd verplicht; als je kunt slaan, mag je geen gewone zet doen.
• Pionnen achteruit bewegen: bij schaken mogen pionnen onder geen enkele voorwaarde achteruit lopen of achterwaarts slaan.
• Koning in schaak laten staan: je mag bij schaken nooit een zet doen waardoor je eigen koning schaak komt te staan of schaak blijft staan.

Varianten en tips

Voor beginnende schakers kun je starten met 'pionnenoorlog' om de basisregels te leren: speel alleen met de acht pionnen en de koning en probeer als eerste de overkant te bereiken. Bij dammen op een 8x8 bord (vaak volgens de Engelse Checkers-regels of klassieke regels gespeeld) kun je afspreken of de dam over meerdere lege velden mag vliegen of slechts één stap vooruit en achteruit mag zetten. Een gouden strategische tip voor beide spellen is om vanaf het begin de controle over het centrum van het bord op te eisen. Daardoor krijgen je eigen stukken meer bewegingsvrijheid en beperk je de opties van je tegenspeler aanzienlijk.

Varianten en huisregels

Small Foot, Houten Schaak en Damspel XL spelregels laat zich prima aanpassen aan je eigen groep. Speel met een kortere speeltijd door het aantal ronden te beperken, voeg een huisregel toe voor beginners zodat zij een kleine voorsprong krijgen of combineer de uitbreiding met de basisversie voor meer variatie. Spreek nieuwe huisregels altijd vooraf af, zodat iedereen met dezelfde spelregels speelt.

Opbergen na het spelen

Berg het spelmateriaal per soort op in de doos, bijvoorbeeld met insteekhoesjes voor kaarten en kleine zakjes voor pionnen en dobbelstenen. Zo lig je bij het volgende potje niet te zoeken en gaat er niets verloren. Bewaar de doos rechtop op een droge plek, uit de zon, zodat de doos niet vervormt.