Stenen Tijdperk spelregels

Doel van het spel

In Stenen Tijdperk draait alles om het verzamelen van overwinningspunten. Deze punten verdien je gedurende het spel direct door het bouwen van gebouwen met verzamelde grondstoffen. Daarnaast scoor je aan het einde van het spel veel punten via verworven beschavingskaarten. Deze kaarten belonen verschillende aspecten van je ontwikkeling, zoals de omvang van je stam, het aantal gereedschappen, je landbouwniveau en setjes van culturele symbolen. De speler die aan het eind van het spel de hoogste totale score heeft opgebouwd, wint het spel en leidt de meest succesvolle stam.

Wat zit er in de doos

Het spelmateriaal van Stenen Tijdperk bestaat uit hoogwaardige houten en kartonnen onderdelen die het prehistorische thema vormgeven:

• 1 groot speelbord
• 4 persoonlijke spelersborden
• 68 houten grondstoffen (20 hout, 16 leem, 12 steen, 20 goud)
• 40 houten stamleden (10 per spelerskleur)
• 8 houten markers (2 per kleur voor het scorespoor en landbouwspoor)
• 53 kartonnen voedselfiches
• 28 gebouwentegels
• 18 gereedschapstegels
• 36 beschavingskaarten
• 7 dobbelstenen
• 1 lederen dobbelbeker
• 1 startspelerfiguur

Zo bereid je het spel voor

Leg het speelbord midden op tafel en sorteer de grondstoffen op hun aangewezen vakken (bos, leemgroeve, steengroeve en rivier). Plaats de gereedschapstegels gesorteerd op waarde op het gereedschapsveld. Schud de beschavingskaarten, leg de trekstapel gedekt neer en leg de eerste 4 kaarten open op de velden rechtsonder op het bord. Schud de gebouwentegels en maak afhankelijk van het aantal spelers gesloten trekstapels op het bord. Iedere speler kiest een kleur en ontvangt een spelersbord, 5 stamleden (de overige 5 gaan naar de algemene voorraad), 12 voedsel en 2 markers: één op het '0'-vak van het scorespoor en één op het '0'-vak van het landbouwspoor. De startspeler krijgt de startspelerfiguur.

Wanneer eindigt het spel en wie wint

Het spel kan op twee verschillende manieren eindigen. De eerste situatie doet zich voor wanneer bij het begin van een nieuwe ronde de vier open beschavingskaartvakken niet meer volledig kunnen worden aangevuld vanaf de trekstapel. De tweede situatie ontstaat zodra tijdens een ronde ten minste één stapel gebouwentegels volledig leeg raakt; de huidige ronde wordt dan nog wel helemaal uitgespeeld tot en met het voeden van de stam.

Daarna volgt de eindtelling. Spelers krijgen eerst 1 punt voor elke overgebleven grondstof in hun voorraad. Vervolgens worden de beschavingskaarten geteld. Kaarten met een groene achtergrond leveren punten op via sets van unieke symbolen: het aantal unieke symbolen in een set wordt gekwadrateerd (bijvoorbeeld 5 verschillende symbolen = 25 punten, meerdere sets zijn toegestaan). Kaarten met een zandkleurige achtergrond tonen vermenigvuldigers voor behaalde prestaties: het aantal getoonde figuren (bouwers, gereedschapsmakers, sjamanen of boeren) vermenigvuldig je met je uiteindelijke aantal gebouwen, gereedschapswaarde, stamleden of je positie op het landbouwspoor. De speler met de meeste punten na deze optelling wint. Bij een gelijkspel wint de speler met de hoogste gecombineerde waarde van landbouw, gereedschap en stamleden.

Veelgemaakte fouten

Let tijdens het spelen goed op de volgende regels om veelvoorkomende vergissingen te voorkomen:

• Gereedschappen vergeten terug te draaien: een gereedschapstegel mag je slechts één keer per ronde gebruiken. Draai gebruikte tegels 90 graden zodat je weet wat al is ingezet.
• Verkeerd delen bij grondstoffen: vergeet niet dat je de totale worp deelt door de waarde van de specifieke grondstof en altijd naar beneden afrondt (bijvoorbeeld 11 gegooid op steen (waarde 5) levert 2 steen op, de rest vervalt).
• Regels voor dorpslocaties bij minder spelers negeren: bij 2 of 3 spelers zijn de drie dorpslocaties (akker, hut, gereedschapsmaker) aan strengere restricties gebonden en mag niet zomaar elke plek bezet worden.
• Voedseltekort verkeerd afhandelen: als je te weinig voedsel hebt, mag je willekeurige grondstoffen als vervangend voedsel inzetten; kies je ervoor om dit niet te doen, dan kost dat áltijd 10 punten, ongeacht hoeveel voedsel je tekortkwam.

Varianten en tips

Voor beginners is het verstandig om in de eerste rondes te investeren in het landbouwspoor en gereedschappen. Het landbouwspoor zorgt ervoor dat je elke ronde minder voedsel hoeft te verzamelen via de jacht, waardoor je stamleden vrijhoudt voor lucratievere grondstoffen. Gereedschappen vangen pech bij het dobbelen op en zorgen voor een constante stroom aan grondstoffen. Houd daarnaast de strategie van je tegenstanders in de gaten: verzamelt iemand veel unieke groene beschavingskaarten, probeer dan die kaarten weg in huis te halen voordat die speler enorme setbonussen behaalt. Pas bij 2 of 3 spelers de spelersbeperkingen per veld nauwkeurig toe volgens de handleiding om de juiste balans te behouden.

Varianten en huisregels

Stenen Tijdperk spelregels laat zich prima aanpassen aan je eigen groep. Speel met een kortere speeltijd door het aantal ronden te beperken, voeg een huisregel toe voor beginners zodat zij een kleine voorsprong krijgen of combineer de uitbreiding met de basisversie voor meer variatie. Spreek nieuwe huisregels altijd vooraf af, zodat iedereen met dezelfde spelregels speelt.

Opbergen na het spelen

Berg het spelmateriaal per soort op in de doos, bijvoorbeeld met insteekhoesjes voor kaarten en kleine zakjes voor pionnen en dobbelstenen. Zo lig je bij het volgende potje niet te zoeken en gaat er niets verloren. Bewaar de doos rechtop op een droge plek, uit de zon, zodat de doos niet vervormt.