Stratego spelregels

Doel van het spel

Het hoofddoel in Stratego is het veroveren van de vlag van je tegenstander. Je bereikt dit door met een van je bewegende speelstukken het vakje te betreden waar de vijandelijke vlag staat. Daarnaast win je het spel direct wanneer je tegenstander tijdens zijn beurt geen enkele legale zet meer kan uitvoeren, bijvoorbeeld doordat al zijn resterende mobiele stukken zijn uitgeschakeld of volledig zijn ingesloten door bommen en meren.

Wat zit er in de doos

In de doos vind je alle onderdelen die nodig zijn om de strijd tussen het rode en het blauwe leger te voeren.

• 1 speelbord met een raster van 10 bij 10 vakken inclusief 2 meren
• 40 rode speelstukken met bedrukte voorzijde
• 40 blauwe speelstukken met bedrukte voorzijde
• 1 scherm of scheidingswand voor tijdens de geheime opstelling (in sommige edities)
• Spelregels

Zo bereid je het spel voor

Leg het speelbord tussen beide spelers in, zodat de twee meren van twee bij twee vakken zich in het midden bevinden. Kies wie met rood en wie met blauw speelt. Plaats een scherm in het midden van het bord zodat je elkaars opstelling niet kunt zien. Iedere speler plaatst nu zijn 40 speelstukken op de eerste vier rijen aan zijn eigen kant van het bord. De bedrukte zijde van de stukken moet naar jezelf gericht zijn, zodat de tegenstander niet kan zien welke rang elk stuk heeft. Zorg dat je vlag en bommen op een strategische plek staan, want deze stukken mogen na het starten van het spel niet meer verplaatst worden. Zodra beide legers zijn opgesteld, verwijder je het scherm. Rood opent traditioneel het spel met de eerste zet.

Wanneer eindigt het spel en wie wint

Het spel is onmiddellijk afgelopen zodra een speler met een willekeurig mobiel speelstuk de vlag van de tegenstander aanvalt en verovert. Die speler is de winnaar. Het spel kan ook eindigen wanneer een speler aan zet is maar geen enkele geldige zet kan doen; in dat geval verliest de speler die klem staat en wint de tegenstander. Na afloop kun je alle stukken tonen en evalueren waar de vlaggen stonden en welke tactieken hebben gewerkt.

Veelgemaakte fouten

Tijdens de eerste potjes Stratego worden er regelmatig regels verkeerd geïnterpreteerd.

• Bommen verplaatsen: bommen en de vlag mogen gedurende het hele spel nooit verplaatst worden.
• Verkenners over obstakels laten springen: een Verkenner mag meerdere vakken verplaatsen, maar kan niet over andere stukken of over het water springen.
• Spion in de verdediging: als de Maarschalk de Spion aanvalt, wint de Maarschalk; de Spion wint alleen als hij zélf de aanval inzet.
• De twee-vakken-regel negeren: je mag een speelstuk niet meer dan vijf opeenvolgende beurten heen en weer bewegen tussen dezelfde twee vakken.
• Oneindig achtervolgen: je mag met hetzelfde stuk niet eindeloos een vijandelijk stuk blijven opjagen over het bord.

Varianten en tips

Voor beginners is het handig om Verkenners vroeg in het spel te gebruiken om de identiteit van vijandelijke voorposten te ontdekken. Plaats je vlag bij voorkeur niet altijd in een hoek omringd door bommen, omdat ervaren tegenstanders dit patroon snel herkennen; een 'bluf-vlag' of een flexibele opstelling met een verdedigende Generaal kan zeer effectief zijn. Voor een kortere en snellere speelsessie kun je een duel-variant spelen (zoals Stratego Duel) waarbij beide spelers met slechts 10 tot 16 stukken spelen op een kleiner speelvlak.

Varianten en huisregels

Stratego spelregels laat zich prima aanpassen aan je eigen groep. Speel met een kortere speeltijd door het aantal ronden te beperken, voeg een huisregel toe voor beginners zodat zij een kleine voorsprong krijgen of combineer de uitbreiding met de basisversie voor meer variatie. Spreek nieuwe huisregels altijd vooraf af, zodat iedereen met dezelfde spelregels speelt.

Opbergen na het spelen

Berg het spelmateriaal per soort op in de doos, bijvoorbeeld met insteekhoesjes voor kaarten en kleine zakjes voor pionnen en dobbelstenen. Zo lig je bij het volgende potje niet te zoeken en gaat er niets verloren. Bewaar de doos rechtop op een droge plek, uit de zon, zodat de doos niet vervormt.