Terra Mystica spelregels

Doel van het spel

In Terra Mystica probeer je over zes speelrondes de meeste overwinningspunten te verzamelen. Je verdient punten door gebouwen te construeren, steden te stichten en te voldoen aan de specifieke scoringsvoorwaarden van de actieve rondekaart. Aan het einde van het spel leveren ook je voortgang op de vier verschillende cultussporen (Vuur, Water, Aarde en Lucht) en de grootte van je aaneengesloten nederzettingennetwerk aanzienlijke bonuspunten op. Omdat er geen geluksfactor aanwezig is, hangt jouw succes volledig af van vooruitdenken, terreincontrole en efficiënt grondstoffengebruik.

Wat zit er in de doos

De doos van Terra Mystica zit vol met houten speelstukken, kartonnen borden en fiches om de veertien facties en het modulaire spelverloop vorm te geven:

• 1 dubbelzijdig speelbord met de landkaart
• 1 cultusbord met de vier cultussporen
• 7 dubbelzijdige factieborden (veertien verschillende volkeren)
• Houten speelstukken in 7 spelerskleuren (woonhuizen, handelshuizen, burchten, heiligdommen, tempels, priesters, bruggen en markeerders)
• Kartonnen fiches voor munten, arbeiders, machtsstenen en transformatieschoppen
• Scoringstegels, bonuskaarten en stadstegels
• Gunsttegels voor de cultussen

Zo bereid je het spel voor

Leg het speelbord en het cultusbord centraal op tafel. Schud de scoringstegels en leg er willekeurig zes open op de aangegeven plaatsen voor de zes rondes. Leg de bonuskaarten klaar (aantal spelers plus drie). Iedere speler kiest een factiebord en neemt alle bijbehorende houten speelstukken in die kleur. Plaats je gebouwen op de daarvoor bestemde uitsparingen op je eigen bord. Vul je drie machtsschalen volgens de opdruk van je factiebord en neem je startvoorraad aan arbeiders en munten. Plaats cultusmarkeerders op de startposities van de cultussporen en zet je overwinningspuntsteen op veld 20. Bepaal een startspeler; vervolgens plaatst iedereen om de beurt volgens de regels de eerste twee woonhuizen op het bord.

Wanneer eindigt het spel en wie wint

Na afloop van de zesde ronde volgt de eindtelling. Spelers krijgen punten voor hun eindpositie op de vier afzonderlijke cultussporen (8, 4 en 2 punten voor respectievelijk de eerste, tweede en derde plaats per spoor). Daarnaast worden er 18, 12 en 6 punten toegekend aan de spelers met respectievelijk het grootste, op één na grootste en op twee na grootste aaneengesloten netwerk van gebouwen op het speelbord. Tot slot mogen overgebleven grondstoffen worden omgezet in overwinningspunten volgens een vaste verhouding (3 munten per punt, waarbij arbeiders en priesters eerst in munten kunnen worden omgezet). De speler die na deze tellingen de meeste punten heeft, wint het spel. Bij een gelijke stand beslist het aantal overgebleven grondstoffen.

Veelgemaakte fouten

Bij het leren van Terra Mystica worden er regelmatig fouten gemaakt rondom regels voor macht en bouwen:

• Machtsstroom verwarren: macht beweegt altijd eerst van Schaal I naar Schaal II. Pas wanneer Schaal I leeg is, mag macht van Schaal II naar Schaal III worden doorgeschoven om effectief te worden besteed.
• Macht aannemen van buren vergeten: als een tegenstander direct naast jouw gebouw bouwt of opwaardeert, mag je macht ontvangen ten koste van overwinningspunten (machtsbedrag min 1 punt).
• Bouwen zonder verbinding: je mag alleen transformeren en bouwen op velden die direct grenzen aan je eigen netwerk of binnen je huidige scheepvaartbereik liggen.
• Stadstegel vergeten te pakken: zodra vier aaneengesloten gebouwen samen minstens een krachtwaarde van zeven hebben (of drie gebouwen met een heiligdom), moet je direct een stadstegel nemen en een sleutel ontvangen.
• Priesters van de cultussporen halen: een priester die je op een actieveld onderaan een cultusspoor plaatst om direct 2 of 3 stappen te stijgen, blijft daar de rest van het spel staan en keert niet terug in je voorraad.

Varianten en tips

Beginnende spelers doen er goed aan om te starten met aanbevolen, minder complexe facties zoals de Nomaden of Heksen. Let bij elke ronde goed op de actieve rondekaart en pas je strategie aan op de doelen die extra punten opleveren, zoals het bouwen van woonhuizen of opwaarderen van handelshuizen in die specifieke ronde. Bouw niet te geïsoleerd: dicht bij tegenstanders bouwen verlaagt de kosten van handelshuizen van 6 naar 3 munten en levert waardevolle passieve macht op tijdens hun beurten. Zorg daarnaast dat je op tijd een stad sticht om sleutels te bemachtigen, want zonder sleutel kun je het bovenste veld (niveau 10) van een cultusspoor nooit bereiken.

Varianten en huisregels

Terra Mystica spelregels laat zich prima aanpassen aan je eigen groep. Speel met een kortere speeltijd door het aantal ronden te beperken, voeg een huisregel toe voor beginners zodat zij een kleine voorsprong krijgen of combineer de uitbreiding met de basisversie voor meer variatie. Spreek nieuwe huisregels altijd vooraf af, zodat iedereen met dezelfde spelregels speelt.

Opbergen na het spelen

Berg het spelmateriaal per soort op in de doos, bijvoorbeeld met insteekhoesjes voor kaarten en kleine zakjes voor pionnen en dobbelstenen. Zo lig je bij het volgende potje niet te zoeken en gaat er niets verloren. Bewaar de doos rechtop op een droge plek, uit de zon, zodat de doos niet vervormt.