De Kolonisten van Catan spelregels

Doel van het spel

In De Kolonisten van Catan probeer je als eerste speler tijdens je eigen beurt tien of meer overwinningspunten te behalen. Punten verdien je voornamelijk door het bouwen van dorpen en steden op het eiland. Elk dorp levert één punt op en elke stad telt voor twee punten. Daarnaast zijn er twee bonuskaarten van elk twee punten te verdienen: de 'Langste Handelsroute' (voor de speler met de langste aaneengesloten straat van minimaal vijf straatstukken) en de 'Grootste Ridderschaar' (voor de speler die als eerste drie ridders heeft gespeeld). Tot slot zitten er in de stapel ontwikkelingskaarten een aantal verborgen overwinningspunten die je geheimhoudt tot je het spel kunt winnen.

Wat zit er in de doos

Het basisspel van De Kolonisten van Catan bevat al het nodige materiaal om een gevarieerd eiland op te bouwen:

• 19 zeshoekige landschapstegels (bos, weide, akkerland, heuvels, bergen en woestijn)
• 6 zeskantige framedelen met havens
• 18 ronde getallenfiches met letters en getallen (2 tot en met 12)
• 95 grondstoffenkaarten (hout, wol, graan, baksteen en erts)
• 25 ontwikkelingskaarten (ridders, vooruitgangskaarten en overwinningspunten)
• 4 overzichtskaarten met bouwstappen en -kosten
• 2 speciale bonuskaarten (Grootste Ridderschaar en Langste Handelsroute)
• 96 houten of plastic speelstukken in vier spelerskleuren (straten, dorpen en steden)
• 1 grijze roverpion
• 2 zeszijdige dobbelstenen

Zo bereid je het spel voor

Plaats de framedelen in elkaar om de zee en de havens te vormen. Schud de 19 landschapstegels en leg deze willekeurig binnen het frame neer. Leg de getallenfiches open op de landschappen volgens de lettervolgorde met de klok mee, waarbij de woestijn geen fiche krijgt; de rover begint in de woestijn. Sorteer de grondstoffenkaarten in vijf open stapels en schud de ontwikkelingskaarten tot een gedekte trekstapel. Iedere speler kiest een kleur en ontvangt 5 dorpen, 4 steden en 15 straten. Vervolgens werpt iedereen de dobbelstenen om de startspeler te bepalen. Met de klok mee plaatst elke speler zijn eerste dorp op een kruispunt van tegels, inclusief één aangrenzende straat. Daarna plaatst de laatste speler meteen zijn tweede dorp met straat, waarna de beurt tegen de klok in teruggaat naar de startspeler. Voor het tweede geplaatste dorp ontvangt iedere speler direct één grondstoffenkaart van elk aangrenzend landschapstype als startvoorraad.

Wanneer eindigt het spel en wie wint

Het spel eindigt zodra een speler aan het einde van zijn eigen beurt of direct na het voltooien van een bouwactie, minstens tien overwinningspunten heeft bereikt en dit kenbaar maakt. Punten worden opgeteld via openlijk zichtbare dorpen, steden, de Langste Handelsroute, de Grootste Ridderschaar en eventuele ontwikkelingskaarten met overwinningspunten die tot dan toe gedekt voor de speler lagen. Als je tien punten bereikt buiten je eigen beurt om (bijvoorbeeld doordat iemand anders een straat bouwt waardoor jij de langste route overneemt), moet je wachten tot jouw eigen beurt om de overwinning te kunnen claimen.

Veelgemaakte fouten

Tijdens de eerste potjes worden deze regels nogal eens verkeerd toegepast:

• De afstandsregel negeren: een nieuw dorp moet altijd minstens twee sprongen (onbebouwde kruispunten) verwijderd zijn van elk ander dorp of stad, ongeacht de eigenaar.
• Direct spelen van net gekochte kaarten: een ontwikkelingskaart mag je nooit spelen in dezelfde beurt als waarin je deze hebt gekocht.
• Meerdere ontwikkelingskaarten per beurt inzetten: je mag per beurt maximaal één ontwikkelingskaart spelen (behalve overwinningspuntkaarten bij het claimen van de winst).
• Handelen tussen niet-actieve spelers: medespelers mogen alleen ruilen met de speler die op dat moment aan de beurt is, nooit onderling.
• Grondstoffen innen op een bezette tegel: een landschapstegel waar de rover op staat, produceert helemaal niets zolang de rover daar blijft.

Varianten en tips

Voor beginners is het aan te raden de opstelling uit het spelregelboekje te gebruiken met een vaste bordindeling, zodat grondstoffen eerlijk verdeeld zijn. Let bij het plaatsen van je startdorpen goed op diversiteit in grondstoffen (vooral hout en baksteen zijn cruciaal in het begin) en let op de kansgetallen: 6 en 8 vallen statistisch het vaakst en hebben rode cijfers. Havens kunnen later in het spel een enorm voordeel opleveren wanneer je overschotten van een specifiek type grondstof bezit. Onderhandelen is de sleutel tot succes: probeer altijd een ruil te maken die beide partijen helpt, maar geef tegenstanders die bijna tien punten hebben geen winnende grondstoffen cadeau.

Varianten en huisregels

De Kolonisten van Catan spelregels laat zich prima aanpassen aan je eigen groep. Speel met een kortere speeltijd door het aantal ronden te beperken, voeg een huisregel toe voor beginners zodat zij een kleine voorsprong krijgen of combineer de uitbreiding met de basisversie voor meer variatie. Spreek nieuwe huisregels altijd vooraf af, zodat iedereen met dezelfde spelregels speelt.

Opbergen na het spelen

Berg het spelmateriaal per soort op in de doos, bijvoorbeeld met insteekhoesjes voor kaarten en kleine zakjes voor pionnen en dobbelstenen. Zo lig je bij het volgende potje niet te zoeken en gaat er niets verloren. Bewaar de doos rechtop op een droge plek, uit de zon, zodat de doos niet vervormt.